{"id":6448,"date":"2022-09-27T16:15:47","date_gmt":"2022-09-27T14:15:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.scapeler.com\/?p=6448"},"modified":"2024-02-20T21:21:56","modified_gmt":"2024-02-20T20:21:56","slug":"de-theelichtkachel-en-ultrafijnstof","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.scapeler.com\/index.php\/2022\/09\/27\/de-theelichtkachel-en-ultrafijnstof\/","title":{"rendered":"De theelichtkachel en ultrafijnstof"},"content":{"rendered":"\n

Vanwege de hoge gasprijs zoeken veel mensen naar een goedkopere manier om het huis te verwarmen. Het lijkt op dit moment helemaal hip te zijn de kamer te verwarmen met een zogenaamde “theelichtkachel”. De theelichtkachel is een omgedraaide bloempot waaronder een aantal theelichtjes (of waxinelichtjes) worden aangestoken. Het zou mogelijk moeten zijn om met \u00e9\u00e9n theelichtkachel met 4 tot 6 waxinelichtjes de temperatuur in de woonkamer met 1\u00b0C tot 2\u00b0C te verhogen.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
De theelichtkachel<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Het is natuurlijk erg gezellig de woonkamer of studeerkamer te voorzien van \u00e9\u00e9n of meerdere theelichtkachels, maar aan de andere kant is het goed te beseffen dat er door al die brandende waxinelichtjes een grote hoeveelheid (ultra)fijnstof vrijkomt in de ruimte waarin je je begeeft. Wij hebben de proef op de som genomen en hebben een meting van fijnstof en ultrafijnstof uitgevoerd.<\/p>\n\n\n\n

Experiment 1: Theelichtkachel in een studeerkamer<\/strong><\/em><\/h1>\n\n\n\n

In een studeerkamer van 4 x 2.5 x 2.5 meter is op de tafel \u00e9\u00e9n theelichtkachel geplaatst met twee waxinelichtjes. Deze kamer is een stuk kleiner dan een gemiddelde woonkamer dus twee waxinelichtjes leek ons voldoende. De meetopstelling is op twee meter afstand op het bureau geplaatst en bestaat uit een ultrafijnstofmonitor (TSI model CPC3007 van stichting HoutrookVrij<\/a>) en een Scapeler fijnstof ApriSensor<\/a>. De ultrafijnstofmonitor meet de concentratie aan nanodeeltjes in de lucht in het aantal deeltjes\/cm3<\/sup>. Deze monitor telt de nanodeeltjes met een diameter van circa 8 nanometer (8 nm) tot circa 0.1 micrometer (0.1 \u00b5m). Ter bewustwording: een millimeter bestaat uit duizend micrometer en een micrometer bestaat uit duizend nanometer. Dit geeft al aan hoe klein nanodeeltjes zijn en deze deeltjes dringen direct je lichaam binnen via je longen, ogen en zelfs je huid (zie ook RIVM<\/a>). De fijnstofsensor meet de concentratie aan fijnstof PM2.5 in de lucht in (\u00b5g\/m3<\/sup>). PM2.5<\/a> staat voor de concentratie aan fijnstofdeeltjes in de lucht met een diameter tot 2.5 micrometer. <\/p>\n\n\n

\n
\"\"
De Ultrafijnstofmonitor (rechts) en
Fijnstofsensor (links)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

De concentratie aan ultrafijnstof steeg snel als een raket omhoog en bereikte een waarde van circa 225.000 deeltjes\/cm3<\/sup><\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

Om 13u45 is de meting gestart waarbij eerst de achtergrondconcentratie aan fijnstof PM2.5 en ultrafijnstof is bepaald. De concentraties waren respectievelijk <5 \u00b5g\/m3<\/sup> aan PM2.5 en 5000 deeltjes\/cm3<\/sup> aan ultrafijnstof. Deze waarden zijn te verwachten voor “schone lucht” waarin de concentratie ultrafijnstof meestal ligt tussen 4000 en 10.000 deeltjes\/cm3<\/sup> en de concentratie fijnstof PM2.5 <10 \u00b5g\/m3<\/sup>. Om 14u25 zijn de waxinelichtjes aangestoken en direct was de typische geur waar te nemen die ontstaat bij het verbranden van paraffine. De concentratie aan ultrafijnstof steeg snel als een raket omhoog en bereikte een waarde van circa 225.000 deeltjes\/cm3<\/sup>. De concentratie fijnstof PM2.5 steeg langzaam naar 60 \u00b5g\/m3<\/sup>. Om 14u35 is de bloempot verwijderd en zijn de waxinelichtjes uitgeblazen. Een duidelijke rookontwikkeling was zichtbaar. De concentratie ultrafijnstof steeg daardoor verder naar 275.000 deeltjes\/cm3<\/sup> en de concentratie fijnstof PM2.5 steeg verder naar 90 \u00b5g\/m3<\/sup>. <\/p>\n\n\n\n

De extreem hoge concentratie aan ultrafijnstof is zorgelijk en kan meerdere uren op dit niveau blijven zolang de theelichtkachel in gebruik blijft en zeker als de kamer niet tussentijds wordt gelucht. Een concentratie van 100.000 deeltjes\/cm3<\/sup> is al zeer hoog en is te verwachten langs een zeer drukke snelweg. Iedereen begrijpt dat de lucht niet gezond is langs een drukke snelweg, maar we moeten goed beseffen, dat in een kamer met brandende waxinelichtjes de lucht ook niet gezond is. Een concentratie van 60 tot 90 \u00b5g\/m3 fijnstof PM2.5 is ook hoog, zeker als je dit vergelijkt met de WHO advieswaarde voor buitenlucht, voor het 24-uurs gemiddelde en bedraagt slechts 15 \u00b5g\/m3<\/sup>. De WHO advieswaarde is als “WHO richtlijn” in de PM2.5 grafiek weergegeven. Voor ultrafijnstof geldt geen norm of advieswaarde.<\/p>\n\n\n\n

Om 14u45 zijn het raam en de deur wijd open gezet om de kamer te luchten en om 14u51 zijn het raam en de deur weer dicht gedaan. <\/p>\n\n\n\n

We hebben dit experiment herhaald met twee brandende waxinelichtjes, echter deze keer zonder de omgedraaide bloempot er overheen, omdat dit mogelijk de (ultra)fijnstof productie stimuleert.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Twee brandende waxinelichtjes<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Om 15u11 is de concentratie ultrafijnstof weer gedaald naar circa 4500 deeltjes\/cm3<\/sup>. De waxinelichtjes zijn aangestoken en het raam en de deur zijn gesloten. De concentratie ultrafijnstof neemt opnieuw snel toe naar circa 225.000 deeltjes\/cm3<\/sup>, maar de concentratie fijnstof PM2.5 blijft nu wel laag. De omgedraaide bloempot lijkt dus inderdaad de vorming van fijnstof PM2.5 te stimuleren, omdat de verbranding van paraffine minder optimaal verloopt. Om 16u zijn de waxinelichtjes uitgeblazen en is de kamer goed gelucht door het raam en de deur open te zetten. <\/p>\n\n\n\n

In onderstaande grafieken zijn de meetresultaten van de concentratie fijnstof PM2.5 en ultrafijnstof van dit eerste experiment weergegeven.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Concentratie fijnstof PM2.5 in (\u00b5g\/m3<\/sup>) experiment 1<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n
\n
\"\"
Concentratie ultrafijnstof in deeltjes\/cm3<\/sup> experiment 1<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Resultaten op een rij gezet:<\/h3>\n\n\n\n
Tijd<\/strong><\/td>Actie \/ opmerking<\/strong><\/td>PM2.5
(\u00b5g\/m3<\/sup>)<\/strong><\/td>		Ultrafijnstof
(deeltjes\/cm3<\/sup>)<\/strong><\/td><\/tr>
13:45<\/td>start meting met theelichtkachel<\/td><5<\/td>5000<\/td><\/tr>
14:25<\/td>waxinelichtjes aangestoken<\/td><\/td><\/td><\/tr>
14:30<\/td>typische geur waarneembaar<\/td>60<\/td>225.000<\/td><\/tr>
14:35<\/td>waxinelichtjes uitgeblazen, rookontwikkeling<\/td><\/td><\/td><\/tr>
14:40<\/td>sterke geur waarneembaar<\/td>90<\/td>275.000<\/td><\/tr>
14:45<\/td>raam en deur open, luchten<\/td><\/td><\/td><\/tr>
14:51<\/td>raam en deur weer dicht<\/td><\/td><\/td><\/tr>
15:11<\/td>waxinelichtjes aangestoken zonder bloempot<\/td><5<\/td>4500<\/td><\/tr>
15:15<\/td><\/td><5<\/td>225.000<\/td><\/tr>
16:00<\/td>raam en deur open, einde experiment 1<\/td><\/td><\/td><\/tr><\/tbody><\/table>
Meetresultaten Experiment 1<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Experiment 2: Brandende kaars in een studeerkamer<\/strong><\/em><\/h1>\n\n\n\n

We waren benieuwd of we met een brandende kaars dezelfde resultaten zouden verkrijgen als met de theelichtkachel met twee waxinelichtjes. Een kaars wordt gemaakt van een mengsel van paraffine en stearine. Stearine is een vet en is harder dan paraffine. Mogelijk dat de verbranding van kaarsvet anders verloopt dan de paraffine in een waxinelichtje. De meetcondities waren hetzelfde als bij het eerste experiment, echter de meting zelf is de volgende dag uitgevoerd.<\/p>\n\n\n\n

Om 13:30 is \u00e9\u00e9n kaars aangestoken en direct daarna steeg de concentratie ultrafijnstof heel snel toe tot circa 260.000 deeltjes\/cm3<\/sup> <\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

Om 12u30 is de meting gestart om de achtergrondconcentraties aan ultrafijnstof en fijnstof PM2.5 te bepalen. Deze waren respectievelijk circa 9000 deeltjes\/cm3<\/sup> en <5 \u00b5g\/m3<\/sup> PM2.5. De concentratie ultrafijnstof was duidelijk hoger dan de eerste dag, maar is nog steeds te verwachten voor schone lucht. Om 13u30 is \u00e9\u00e9n kaars aangestoken en direct daarna steeg de concentratie ultrafijnstof heel snel toe tot circa 260.000 deeltjes\/cm3<\/sup> en de concentratie fijnstof PM2.5 steeg tot circa 10 \u00b5g\/m3<\/sup>. De concentratie ultrafijnstof lag zelfs nog hoger dan bij het eerste experiment en er was ook een typische geur waarneembaar. Om 14u02 is de kaars uitgeblazen en was er een duidelijke rookontwikkeling en rookgeur waarneembaar. Dit had een enorm effect op de concentratie fijnstof PM2.5 en deze steeg rap naar 150 \u00b5g\/m3<\/sup>! De concentratie ultrafijnstof bleef constant op het niveau van 260.000 deeltjes\/cm3<\/sup>. Om 14u10 zijn het raam en de deur opengezet om de kamer te luchten. De concentratie ultrafijnstof en fijnstof namen snel af en om 15u05 is de meting gestopt. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Concentratie fijnstof PM2.5 in (\u00b5g\/m3<\/sup>) experiment 2<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n
\n
\n
\"\"
Concentratie ultrafijnstof in deeltjes\/cm3<\/sup> experiment 2<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Resultaten op een rij gezet:<\/h3>\n\n\n\n
Tijd<\/strong><\/td>Actie \/ opmerking<\/strong><\/td>PM2.5
(\u00b5g\/m3<\/sup>)<\/strong><\/td>		Ultrafijnstof
(deeltjes\/cm3<\/sup>)<\/strong><\/td><\/tr>
12:30<\/td>start meting<\/td><5<\/td>9000<\/td><\/tr>
13:30<\/td>kaars aangestoken<\/td><\/td><\/td><\/tr>
13:32<\/td>meetresultaat<\/td>10<\/td>260.000<\/td><\/tr>
14:02<\/td>kaars uitgeblazen (rookontwikkeling met sterke geur<\/em>)<\/td><\/td><\/td><\/tr>
14:05<\/td>rookgeur blijft aanwezig<\/td>150<\/td>260.000<\/td><\/tr>
14:10<\/td>raam en deur open, luchten<\/td><\/td><\/td><\/tr>
15:05<\/td>einde experiment 2<\/td><5<\/td>12.000<\/td><\/tr><\/tbody><\/table>
Meetresultaten Experiment 2<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Bewustwording<\/em><\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Iedereen begrijpt dat de lucht in de omgeving van een drukke snelweg of in de omgeving van Schiphol niet gezond is. Op deze plekken worden zeer hoge concentraties ultrafijnstof en fijnstof bereikt door de uitstoot van verkeer en vliegtuigen. Besef heel goed, dat je met het branden van waxinelichtjes en kaarsen in je huis vergelijkbare concentraties kan bereiken. <\/p>\n\n\n\n

Welke les hebben we nu geleerd uit deze twee experimenten? Het is niet je te vertellen dat je geen theelichtjes of kaarsen meer moet branden in je huis, wel dat je ervan bewust bent dat je met het langdurig branden van theelichtjes of kaarsen een zeer hoge concentratie aan ultrafijnstof in de kamer veroorzaakt. Het uitblazen van een waxinelichtje of kaars geeft daarnaast ook nog een flinke verhoging van de concentratie aan fijnstof PM2.5. Het is daarom verstandig om regelmatig je huis te luchten om hiermee de hoge niveaus aan ultrafijnstof en fijnstof te verlagen. U bent gewaarschuwd!<\/p>\n\n\n\n

Temperatuur<\/em><\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Aanvulling 28 september 2022<\/em><\/p>\n\n\n\n

Het fijnstof meten was het hoofddoel van de experimenten maar ook een temperatuursensor was onderdeel van de opstelling. Hieronder de resultaten van die sensor voor experiment 1 en 2.<\/p>\n\n\n\n

Enigszins lastig te beoordelen maar een temperatuur verhoging is wel waar te nemen. Een inschatting: plus 0.3 tot 0.4 graden Celsius.<\/p>\n\n\n\n

Temperatuur experiment 1<\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Temperatuur experiment 2<\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pas op!!!<\/strong><\/h1>\n\n\n\n

Aanvulling 2 oktober 2022<\/em><\/p>\n\n\n\n

Een gewaarschuwd mens telt voor twee.<\/p>\n\n\n\n

\n

Die bloempotkacheltjes? Doe maar niet! Vanavond fikte hier bijna de boel af nadat de vlammen ineens langs de pot dropen. RT vooral. pic.twitter.com\/A9dbGfbRpz<\/a><\/p>— Nathalie Strijker (@Nathalie_S) September 28, 2022<\/a><\/blockquote>